Leisteen is ontstaan door een metamorfose (omvorming) van kleisteen, wat weer uit klei is gevormd. Hierdoor komt leisteen vooral voor in de kleuren donkergroen, donkerbruin, donkergrijs en zwart. De steen is sterk gelaagd. In de groeve worden schollen steen van de rots gespleten. Hierdoor ontstaat een natuurlijk splijtoppervlak, dat per leisteensoort varieert van zeer ruw tot vrij glad.
De vorm van de schollen (ook wel flagstones of scherven genoemd) is onregelmatig. Vierkante- of rechthoekige tegels worden uit de schollen gezaagd of geknipt. Geknipte tegels geven een grotere maatafwijking dan de gezaagde tegels. Leisteen kent de laaste jaren een grote opgang. Dit komt voornamelijk door de goede prijs/ kwaliteitverhouding. Leisteen wordt veel voor binnenbevloeringen gebruikt, maar biedt ook een goede uitkomst voor toepassingen buitenshuis. De meeste soorten leisteen zijn vorstbestendig.